WIELKIE FAŁSZERSTWO AMERYKI?
Coraz więcej ekspertów wątpi w irackie arsenały broni masowego rażenia.

Słowa Paula Wolfowitza dla wielu były prawdziwym szokiem. Ten zastępca sekretarza obrony USA ujawnił, iż zagrożenie iracką bronią masowego rażenia zostało wybrane spośród innych argumentów za wojną tylko dlatego, iż było najprostsze do "sprzedania" opinii publicznej.

Coraz więcej amerykańskich polityków a także niezależnych ekspertów otwarcie wyraża swe wątpliwości co do arsenałów broni masowego rażenia, które jakoby posiadał Saddam Husajn. Mijają bowiem kolejne tygodnie od zakończenia wojny, a tysiące amerykańskich agentów, którzy przeczesują Irak niczego nie znalazło co można byłoby pokazać światu na dowód tego, jak groźną bronią dysponował morderczy Husajn. A przecież prezydent Bush przekonywał, że ma dowody o wielkich, tajnych arsenałach dyktatora Iraku. Czyżby więc Biały Dom dokonał gigantycznej manipulacji, aby przekonać swój naród i cały świat do wojny? Demokrata Howard Dean wprost go o to oskarża gdy mówi: - To afera gorsza od Watergate, bo dotyczy wojny i pokoju. Tak, jak w 1974 roku, tak i teraz powinniśmy więc zapytać prezydenta, co i kiedy wiedział. Jeśli wiedział dużo i wcześnie, powinien ponieść pełne konsekwencje. Dean pyta więc otwarcie, czy Bush został poinformowany przez wywiad, że nie było w Iraku żadnej supergroźnej dla świata broni? To kwestia kluczowa. Bowiem ten atak, jak wykazali pracownicy Biblioteki Kongresowej jest pierwszym w historii USA konfliktem zbrojnym, gdy państwo to pierwsze zaatakowało. Rzecz dotyczy więc wymiaru moralnego tego wydarzenia. Jeśli okaże się, iż Husajn nie miał arsenału broni biologicznej i chemicznej, a Bush wiedział o tym. to mielibyśmy do czynienia ze zwykłą zbrojną agresją Stanów Zjednoczonych na inne państwo.

Kto kłamie?
George W. Bush, powołując się na raporty amerykańskiego wywiadu, twierdził, iż ma niezbite dowody na to, iż Irak posiada broń masowego rażenia. A 7 lutego 2003 sekretarz stanu USA, Colin Powel pokazał całemu światu bulwersujące zdjęcia i filmy wideo, które ukazywały laboratoria z bronią biologiczną, tajne stanowiska rakietowe i ukryte bunkry wypełnione po brzegi amunicją. Jednak tydzień później Hans Blix, który kierował inspektorami rozbrojeniowymi Narodów Zjednoczonych w Iraku, przedstawił na forum ONZ raport, w którym stwierdził, iż jego ludzie nie znaleźli żadnych dowodów przemawiających za tym, iż Husajn ma broń biologiczną lub chemiczną. Ujawniony niedawno raport wiceadmirała Jacoby'ego, dyrektora wywiadu wojskowego USA, dokument, który został dostarczony prezydentowi Bushowi we wrześniu ubiegłego roku, stwierdza jednoznacznie, iż armia nie potrafi wskazać miejsc, gdzie Husajn ukrył broń biologiczną i chemiczną. Czyżby więc sensacyjne materiały, które zaprezentował Powel, były sfabrykowane? W odpowiedzi na coraz silniejsze ataki na Biały Dom i oskarżenia o wielką manipulację opinią publiczną, prezydent Bush zapowiedział, iż dowody, że taką broń Husajn posiadał zostaną wkrótce ujawnione, a doradczyni prezydenta ds. bezpieczeństwa narodowego, Condolezza Rice, stwierdziła wprost: - Iracki program budowy broni masowego rażenia od początku był organizowany w taki sposób, by można było ukryć fakt jego istnienia. Na podstawie wszystkich informacji od 1991 roku do marca tego roku nie można wysunąć innego wniosku jak ten, iż Irak taką broń posiada. I my ją w końcu znajdziemy.

Jak było naprawdę?
Jak ujawniono niedawno zaledwie kilka godzin po terrorystycznym ataku 11 września na World Trade Center, na tajnej naradzie rządu Wolfowitz zaproponował, by wykorzystać nadarzającą się sytuację do pozbycia się Saddama. Tak więc jeszcze przed uderzeniem na Afganistan, Waszyngton zaczął przymierzać się do wojny z Irakiem, Podobne opinie publicznie wyrażała też ta część prasy, która była powiązana z Białym Domem. Już 30 września 2001 Charles Krauthammer na łamach The New York Times'a pisał, iż wojna z terroryzmem, którą zapowiedział Bush winna, po ataku na Afganistan, zakończyć się agresją przeciwko Irakowi. Autor stwierdzał: "Jeśli ten prezydent chce zwycięstwa w wojnie, którą wypowiedział, to musi je odnieść w tym samym miejscu, w którym jego własny ojciec, przed dziesięciu laty, pozwolił, aby zwycięstwo wymknęło mu się z rąk". Prawdziwa bomba wybuchła jednak dopiero w lipcu 2002 roku, gdy New York Times ujawnił amerykańskie plany ataku na Irak. The Observer, komentując te sensacyjne doniesienia pisał: "Amerykańscy planiści wojskowi uważają, że od chwili rozpoczęcia ataku mieliby tylko 48 godzin na dopadniecie Saddama, zanim zdecyduje się on użyć broni nuklearnej, biologicznej lub chemicznej". Do mediów zaczęły przeciekać informacje od CIA mówiące o tym jak wielki arsenał zgromadził dyktator Iraku. Rozpoczęto też kampanię, która ukazywała, iż Husajn jest zagrożeniem nr 1 dla świata. The Spectator jeszcze w lutym 2002 porównywał Saddama do wodza III Rzeszy. Gazeta pisała: "Widząc, że zbliża się koniec Hitler marzył o nowej strasznej broni. Saddam częściowo już spełnił swoje marzenie. Już ma broń biologiczną, w tym ładunki z wąglikiem i jadem kiełbasianym". Dlatego - jak głosiła konkluzja artykułu - trzeba go zniszczyć.

Krew za ropę
Jednak wątpliwości nie miał od samego początku John le Carre, o co chodzi w całej tej grze. Na łamach Der Spiegel w styczniu 2003 ten brytyjski intelektualista stwierdzał, iż "gdyby Saddam nie miał ropy, mógłby sobie do woli torturować i mordować swoich poddanych. Inni przywódcy robią to codziennie - wystarczy wspomnieć Arabię Saudyjską. Pakistan. Turcję. Syrię. Egipt. Ale to są nasi przyjaciele i sojusznicy. Jak podejrzewam Bagdad nie stanowi aktualnego zagrożenia dla swoich sąsiadów". Carre dodaje: "Tym, czego Bush nie chce nam
powiedzieć jest prawdziwa odpowiedź, dlaczego mamy iść na tę wojnę. Bo nie chodzi to o jakąś "oś zła" - ale o ropę naftową, pieniądze i życie ludzkie. Pech Saddama polega na tym, iż siedzi on na drugim pod względem wielkości polu naftowym świata. Jego sąsiad, Iran, ma z kolei największe na świecie zasoby gazu ziemnego. Bush ma chrapkę na jedno i na drugie, a kto mu w tym pomoże, dostanie swoją działkę". Z kolei wybitny znawca problematyki Bliskiego Wschodu, Żaki al-Jamani w styczniu 2003 przedstawił analizę poczynań ekipy Busha i przyczyn przyszłego ataku na Irak. Stwierdził on, iż na początku swej kadencji Bush powołał specjalną komisję, na czele której stanął wiceprezydent Dick Cheney, która miała wypracować nową strategię energetyczną USA. Bush zaakceptował przygotowane przez tę grupę wytyczne, zgodnie z którymi, Stany Zjednoczone powinny maksymalnie zredukować import ropy z Arabii Saudyjskiej. Zaki al-Jamani stwierdzał, iż owa specjalna komisja doszła do oczywistej konkluzji. Pisał: "Jedynym pewnym źródłem energii na taką skalę jak Arabia Saudyjska jest Irak. Tamtejsza ropa naftowa jest wysokiej jakości, łatwa do wydobycia i można ją transportować po nowych trasach niezwiązanych z ryzykiem politycznym dla USA". Te ustalenia wyznaczały strategiczny cel USA - opanowanie irackich złóż.

Nowy wspaniały świat
Jeszcze w październiku 2001 The Economist pisał, iż tak naprawdę "walka z terrorem i talibami, to pierwsza wojna XXI wieku, która rozpoczęła grę o strefy wpływów. Obok polityków biorą w niej udział wielkie koncerny, które próbują kolonizować świat wedle własnych potrzeb i interesów". W ten scenariusz wpisany był też atak na Irak. Wielu obserwatorów amerykańskiej sceny politycznej podkreślało od początku, iż ekipa Busha jest od co najmniej stulecia administracją najbardziej powiązaną z wielkim biznesem, w tym głównie z sektorem energetycznym. Cheney do władzy trafił ze stołka prezesa koncernu naftowego Halliburton. To samo dotyczy Condolezzi Rice, która do Białego Domu przybyła wprost z posady szefowej rady nadzorczej wielkiego naftowego potentata Chevronu (notabene to ten koncern przez pewien czas wspierał talibów, gdyż był zainteresowany budową ropociągu przez Afganistan z Azji Środkowej do Pakistanu. Amerykanie sądzili wówczas, iż talibowie zagwarantują bezpieczną realizację tej inwestycji. Przy czym o pozycji w tym koncernie Condolezzi Rice świadczy fakt, iż największy tankowiec tej firmy został nazwany jej imieniem). Minister energetyki, Spencer Abraham, dostał się do senatu dzięki kampanii sponsorowanej przez przemysł motoryzacyjny. Minister handlu, Donald Evans przed 21 lat stał na czele towarzystwa naftowego Tom Brown. Z funkcji tej zrezygnował, gdy zaproponowano mu pracę u boku Busha. Na tej liście nie brak też Gale Norton, damy, która stoi na czele ministerstwa spraw wewnętrznych, a wcześniej była doradczynią przedsiębiorstw w branży energetycznej. Także czołowi stratedzy Busha, Karl Trove i Lany Lins dey byli wcześniej wielkimi akcjonariuszami koncernu Enron. Nie jest to pełna lista powiązań, ale ukazuje ona jak ogromne, bezpośrednie wpływy mają wielkie korporacje naftowe na obecną politykę Białego Domu. To w ich interesie było opanowanie irackich zasobów ropy.

Czysto retorycznym jest więc pytanie, komu zależało na tym, aby raporty CIA fałszowały informacje dotyczące Iraku. Carl Lewin, demokratyczny senator i członek komisji ds. służb specjalnych powiedział ostatnio: - Jeśli analitycy wywiadu zostali poddani jakimkolwiek naciskom politycznym, USA znajdą się w poważnych opałach. Trudno będzie znaleźć sojuszników w dalszej wojnie z terroryzmem.

PIOTR GROCHMALSKI
Artykuł opublikowany w "Głosie Wielkopolskim" z dnia 13 czerwca 2003 r.

RACHMISTRZE ŚMIERCI

Gdy chodzi o liczbę ofiar po stronie amerykańskiej w II wojnie w Zatoce, urzędnicy Pentagonu są dosyć precyzyjni. W ciągu pierwszych trzech tygodni walk zginęło 110 żołnierzy armii USA. Wielkość strat irackich jest zagadką.

Po wkroczeniu sił amerykańskich do Bagdadu mówiło się o zabiciu 3000 bojowników Saddama. Ujawnienie tej liczby miało jednak bardziej służyć osłabieniu morale przeciwnika. Szacunki opierały się bowiem na liczbach wziętych z sufitu. W niewiele lepszej sytuacji są jednak i sami Irakijczycy. Nie ma bowiem żadnych władz, które śledziłyby liczbę ofiar. A samo takie zadanie byłoby herkulesowe. W świecie muzułmańskim bowiem zmarli chowani są tak szybko. jak to tylko możliwe. Stąd niemożność odnotowania liczby zgonów związanych z działaniami wojennymi. W wojnie tej praktycznie niemożliwe jest ocenienie liczby ofiar.

Nie zawsze tak było. Przez cały wiek XIX armie używały broni, których zasięg miał ledwie kilkaset metrów i umożliwiał w miarę precyzyjne określenie skutków rzezi. Tak jednak nie jest w przypadku tej wojny. w której bardzo trudno ocenić choćby liczbę żołnierzy irackich poległych w rezultacie bombardowań z powietrza. Nawet gdyby możliwe było przeprowadzenie takich szacunków, wysoce wątpliwe jest ich przeprowadzenie przez Amerykanów. Władze wojskowe USA zaprzestały bowiem kalkulacji strat przeciwnika już po wojnie wietnamskiej. Wówczas sposób obliczania ofiar po stronie Wietkongu i Wietnamu Północnego, równający liczbę rannych z liczbą zabitych, poważnie nadszarpnął wiarygodność USA. Pentagon nigdy nie ujawnił oficjalnej liczby ofiar po stronie irackiej w pierwszej wojnie w Zatoce w roku 1991.

Podczas wojny w Afganistanie dowódca kampanii generał Tommy Franks oświadczył wprost, że nie liczy się ofiar. Przynajmniej oficjalnie. Niektórzy bowiem urzędnicy Pentagonu, całkowicie prywatnie oceniają, iż jak dotąd, zginęło 10 000 żołnierzy oraz 2 000 cywilów irackich. Szacunki czynione są na terenach zajętych przez koalicję podczas pospiesznych oględzin pola bitwy. Przybliżone wielkości uzyskuje się, mnożąc liczbę zniszczonych pojazdów przez liczbę ich załóg. Tak więc ogólne dane pozostają nieznane. Część ekspertów sądzi, że mogą stanowić przykrą niespodziankę. William Arkin, były oficer wywiadu i doradca wojskowy organizacji Human Rights Watch, mówi: - Myślę, że możemy być zaskoczeni oraz porażeni rozmiarami ofiar tej wojny. Zwłaszcza liczba ofiar cywilnych może okazać się szokująca. W przypadku Iraku trudno bowiem odróżnić żołnierzy od cywilów. Ponadto, tzw. inteligentne bronie okazały się mniej inteligentne aniżeli ich reklama. Oto Nisko tysiąckilogramowa bomba sterowana systemem JDAM wprawdzie trafia w cel z dokładnością do 5 metrów, jednakże rozrzuca szrapnele na przestrzeni blisko 2 kilometrów. Odłamki mogą sięgnąć tysięcy niewinnych ludzi.
Wojna to jedynie początek umierania. Studium opracowane na uniwersytecie Columbia podaje, że w wyniku l wojny w Zatoce zginęło 3 500 cywilów. Po zaprzestaniu bombardowań następne 14 000 ofiar pochłonęły choroby związane z używaniem skażonej wody. Kolejne 35 000 osób zginęło w rezultacie powstań krwawo stłumionych przez Saddama.

I w związku z tą wojną pojawiły się doniesienia o chorobach, gwałtach, przemocy. Choć z drugiej strony niewątpliwie obalenie Saddama zaoszczędzi wielu Irakijczykom tortur oraz śmierci w następstwie sankcji ONZ, skierowanych wprawdzie przeciwko reżimowi, jednakże skutkującymi brakami żywności i leków, i te wielkości są niezwykle trudne do oszacowania...

(jg) JEFFREY KLUGER, MARK THOMPSON
2003, Time Magazine, Inc. (Stany Zjednoczone) 14.04.03 (tłum. Tygodnik Angora)

CO PO WOJNIE?

W Iraku trwają ciężkie walki. Wojska amerykańskie zajmują Bagdad, w którym panuje nieopisany chaos. Codziennie słyszymy, że tak szczupłe siły nie są w stanie spacyfikować wielkiego miasta, tymczasem nie widać, aby Waszyngton w pośpiechu mobilizował jakiekolwiek większe siły z zamiarem zaprowadzenia porządku. Nasuwa to podejrzenie, że komuś może zależeć na destabilizacji... Koalicjanci myślą raczej o formach okupacji Iraku i jego odbudowie. Nie wiadomo jednak, jak USA wyobrażają sobie kontrolowanie kraju, ani nie widać starań, aby zapobiec rozprzestrzenieniu się konfliktu na cały region.

Wszystkie proamerykańskie twory państwowe na Bliskim Wschodzie są niedemokratycznymi reżimami, utrzymującymi się na powierzchni dzięki dobrze zorganizowanym siłom policyjnym (w Egipcie znów po aresztowaniach wielu uczestników manifestacji antywojennych znikło bez śladu).
Wedle badań opinii publicznej, w krajach takich jak Egipt, Arabia Saudyjska czy Jordania od 70 do 90 procent ludności nie popiera swoich rządów i prezentuje stanowisko antyamerykańskie.

Groźba rozszerzenia konfliktu
Trudno wyobrazić sobie umiędzynarodowienie konfliktu irackiego na szczeblu regionalnym. Gdyby jednak do tego doszło, skutki byłyby katastrofalne. W Kurdystanie irackim siłom inwazyjnym udało się zrzucić desant żołnierzy sił specjalnych, którzy mają za zadanie stworzenie tam frontu północnego. Działania strony amerykańskiej ograniczają się jak dotąd jedynie do wsparcia lotniczego.

Część Kurdów współpracuje z siłami koalicji. Ich życzliwość ma jednak swoją określoną cenę - szeroką autonomię, a najlepiej niepodległość irackiego Kurdystanu. Podobnie jak w 1991 roku obietnice Waszyngtonu pozostają w sferze półsłówek i niedopowiedzeń. Były prezydent George Bush senior już raz wezwał Irakijczyków do buntu przeciw Saddamowi, po czym obojętnie wydał ich na pastwę żądnego zemsty dyktatora.
Wątpliwe jest, by nawet w obliczu ochłodzenia stosunków z Ankarą Amerykanie aktywnie powstrzymali napływające do Kurdystanu irackiego jednostki tureckie. To zaś oznacza, że chwilowy sojusz z Kurdami pryśnie w chwili pokonania wspólnego wroga. Niedawno byliśmy świadkami naprawdę entuzjastycznego powitania Peszmergów przez ludność Kirkuku. Podobnie entuzjastycznie do sukcesów swych oddziałów podchodzą mieszkańcy Mosulu.

Sukcesy kurdyjskie wywołały natychmiastową reakcję Turcji, dla której niepodległy Kurdystan iracki - w dodatku zasobny w ropę naftową - jest nie do przyjęcia. Ankara postawiła koalicji antyirackiej ultimatum, w wyniku którego jednostki kurdyjskie wycofały się ze zdobytego ich rękami Kirkuku. Tak więc pierwszy akt "kurdyjskiej Jałty" mamy już za sobą...

Ostrożnie z Iranem...
Delikatną kwestię stanowił szturm na Karbalę, miejsce męczeństwa Al-Husajna. Sytuacja była niewątpliwie delikatna dla agresorów, ponieważ jedna bomba zrzucona na kompleksy sakralne mogła wywołać trudne do wyobrażenia reakcje szyitów. Iran już jest podrażniony zachowaniem wojsk koalicji, a szyickie bojówki Hezbollahu w Libanie nigdy nie ukrywały wrogości wobec USA. Tymczasem amerykańscy oficjele występują z oskarżeniami o wspieranie przez Iran i Syrię reżimu w Bagdadzie.

Co prawda wciągnięcie Teheranu w konflikt wymagałoby aktu wyjątkowej bezmyślności ze strony prezydenta Busha, bowiem liberalizujący się Iran dawno już odszedł od retoryki antyamerykańskiej (mit wrogości podtrzymywany jest jednostronnie przez administrację waszyngtońską) i obecnie skupia się na kwestiach gospodarczych, mozolnie odbudowując gospodarkę, zrujnowaną latami wojny z Irakiem.

Irańczycy ponieśli w tej wojnie ogromne straty w ludziach i obecnie nie chcą kolejnej wojny. Marzą o polepszeniu poziomu życia. Warto dodać, że zaliczony do "osi zła" Iran stanowi jedyną oprócz Turcji i Izraela w ogóle funkcjonującą demokrację na Bliskim Wschodzie...

Reakcja Damaszku na zbombardowanie przez Amerykanów autobusu wiozącego syryjskich robotników była ostra i po części wymuszona nastrojami społecznymi. Baszar al-Asad otworzył granice kraju dla ochotników pragnących walczyć przeciw agresorom, co pociągnęło za sobą wojownicze ostrzeżenie Donalda Rumsfelda skierowane pod adresem Syrii. Ciekawe, że to nikt inny, tylko właśnie Rumsfeld ściskał ongiś rękę Saddama Husajna, wiernego sprzymierzeńca Waszyngtonu w dziele zwalczania rewolucji w Iranie... Ostatnio ten sam polityk wyjaśnił, że zapowiedź reperkusji wobec Syrii nie oznacza wojny. Świeżo rozbudzone poczucie wrogości pozostanie jednak na długo. Trzy lata temu trudno było spotkać Syryjczyka, który osobiście nienawidziłby Amerykanów, ale to już przeszłość.

Irakijczycy nie chcą Amerykanów
Dla Irakijczyków, którzy szczerze nienawidzą Saddama, agresor zewnętrzny jest jednak większym złem. Amerykanie stają w obliczu partyzantki miejskiej, która w kilkumilionowym Bagdadzie oznaczać będzie zwielokrotnienie problemów, na jakie napotkali w trakcie operacji w Somalii i prób kontrolowania jej stolicy Mogadiszu. Nie będzie to drugi Wietnam, głównie z racji ukształtowania terenu i braku lasów tropikalnych, ale dla kontrolowania kraju "siły policyjne" z pewnością musiałyby liczyć bliżej 200 niż 100 tysięcy żołnierzy.

Dodajmy, że oprócz ogromnych wydatków wojskowych oznacza to stałe straty w ludziach, na które amerykańska opinia publiczna nie jest przygotowana. Od północnego zachodu, a częściowo także północy i wschodu, Irak graniczy z Syrią i Iranem, które nie są zainteresowane w najmniejszym nawet stopniu uszczelnianiem granic. Tak więc na długości kilku tysięcy km partyzanci iraccy będą mogli swobodnie przemieszczać się i przerzucać zaopatrzenie. Rzeczywiste stanowisko Arabii Saudyjskiej, Jordanii i Turcji stanowi wciąż wielką niewiadomą.

Kto przejmie władzę?
Koalicja nie będzie w stanie zagwarantować integralności terytorialnej kraju, co doprowadzić może do wojny domowej. Irak jest sztucznym tworem, ongiś terytorium mandatowym Ligi Narodów, faktycznie powołanym do życia przez Wielką Brytanię po I wojnie światowej na obszarze idealnie odpowiadającym koncesji na poszukiwania i eksploatację ropy naftowej, udzielonej przez Turcję Osmańską zdominowanej wkrótce potem przez kapitał brytyjski Turkish Oil Company.

Zasoby ropy znajdują się na kurdyjskiej północy i szyickim południu, natomiast władzę w kraju od 1921 roku (od momentu osadzenia emira Fajsala na tronie irackim po sfałszowanym referendum) sprawują arabscy sunnici z centrum kraju, stanowiący około jednej czwartej jego ludności.

Iraku nie łączą żadne klasyczne czynniki państwotwórcze - łącznie z religią i językiem. Kurdowie nie wyobrażają sobie życia pod jednym dachem z poplecznikami Saddama Husajna, czemu trudno się dziwić. Ewentualny "nowy" Irak mógłby składać się z południa i środkowej części kraju, ale wtedy - jeżeli okupanci rzeczywiście wierzą w demokrację (w co szczerze wątpię, sadząc po przykładzie licznych "republik bananowych" w Ameryce Łacińskiej) - ster rządów musieliby przejąć dwukrotnie liczniejsi szyici, posiadający na swoim terytorium bogate złoża ropy naftowej. Na to nie zgodzi się jednak ani Waszyngton, uczulony na dźwięk słów "szyici" i "Iran", ani też tradycyjnie rządzący mieszkańcy centrum kraju, w większości sunnici.

Kurdowie sięgają po niepodległość
Po dziesięcioleciach zwodzenia i masakr Kurdowie prawdopodobnie nie zgodzą się na cokolwiek innego oprócz pełnej niepodległości, a to oznacza, że niedługo Waszyngton będzie musiał podjąć decyzję, czy zerwać z Kurdami, czy też z coraz mniej sojuszniczą Turcją, która przy okazji rozwiała chyba wszystkie wątpliwości co do poszanowania przez rząd w Ankarze praw człowieka, prawa narodów do samostanowienia i kilku jeszcze zasad obowiązujących w państwach demokratycznych. Unia Europejska powinna mieć już za sobą dylemat, czy zapraszać Turcję do członkostwa...

Niepotwierdzone dotąd doniesienia mówią o tajemniczym mordzie na jednym z ajatollahów w południowym Iraku. Jednocześnie oddziały amerykańskie nie kiwnęły palcem, by zapobiec dokonującym się w Bagdadzie grabieżom. Jeszcze bardziej zadziwiające jest, że ofiarą szabrowników w pierwszym rzędzie padły placówki niemieckie i francuskie - państw najostrzej sprzeciwiających się wojnie. Tymczasem pieczołowicie ochraniano samochody inspektorów ONZ.

Powszechne ubóstwo Irakijczyków na pewno przyczyniło się do obserwowanych zajść, choć nie zapominajmy, że dwóm uwięzionym dziennikarzom polskim ubogi nauczyciel bez widocznego żalu zwrócił kluczyki do ich samochodu - niewątpliwego rarytasu, łatwego do ukrycia w ogarniętym chaosem kraju...

Powróćmy jednak do kwestii przyszłości Iraku. USA zastanawiają się, jak sprawić, żeby nieznana i nieakceptowana przez nikogo grupa czterdziestu kilku "opozycjonistów" (nasuwa się analogia z rządem lubelskim) z nominacji Waszyngtonu mogła rządzić bez wolnych wyborów, które nieuchronnie oddałyby władzę w ręce szyitów? Administracja USA będzie próbowała przekonać społeczność międzynarodową (a przynajmniej amerykańskiego wyborcę), że w obliczu powszechnej anarchii, grabieży oraz mordów tylko dłuższa okupacja kraju przez siły USA - ze szczególnym uwzględnieniem pól naftowych - przyniesie trwały pokój. Firmy, które będą spijały iracką śmietankę, zostały już dawno wyznaczone, a ostatnio propozycję przyjęcia "zaszczytnej roli pasera" Amerykanie złożyli Rafinerii Gdańskiej.

dr Adam Bieniek.
Autor jest adiunktem w Zakładzie Arabistyki Instytutu Filologii Orientalnej.
Artykuł ukazał się 14 kwietnia 2003 r. w "Naszym Dzienniku"

PYTANIA O IRAK - ROZMOWA Z NOAMEM CHOMSKY

Michael Albert: Czy Saddam Husajn jest aż takim złem w swoich działaniach wewnętrznych oraz międzynarodowych jak twierdzą mainstreamowe media?

Noam Chomsky: Tak, jest tak zły, jak o nim mówią, klasyfikuje się na równi z Suharto i innymi potworami naszych czasów. Nikt nie chciałby być w jego zasięgu. Lecz na szczęście jego zasięg nie jest zbyt daleki.

Jeśli chodzi o kwestie międzynarodowe, Saddam zaatakował Iran (z poparciem Zachodu), a kiedy wojna szła nienajlepiej, uciekł się do użycia broni chemicznej (również z poparciem Zachodu). Najechał na Kuwejt i szybko został wypędzony. Największą obawą Waszyngtonu zaraz po inwazji była możliwość, że Saddam szybko się wycofa, zostawiając u władzy "swoją marionetkę i cały świat arabski będzie zadowolony" (Colin Powell, ówczesny szef sztabu). Prezydent Bush był zaniepokojony, że Arabia Saudyjska mogłaby "zmięknąć w ostatniej chwili i uznać marionetkowy rząd w Kuwejcie," o ile USA nie zapobiegną wycofaniu się Iraku. W skrócie, obawa była taka, że Saddam powieliłby to, co Stany Zjednoczone zrobiły wtedy właśnie w Panamie (z wyjątkiem tego, że Ameryka Łacińska była jak najdalsza od zadowolenia). Od samego początku USA szukało sposobów, by uniknąć tego "koszmarnego scenariusza".

Największe dotychczas swoje zbrodnie Saddam popełnił we własnym kraju, włączając w to użycie broni chemicznej przeciw Kurdom i ogromną rzeź Kurdów w późnych latach 80-tych, barbarzyńskie tortury i wszelkie inne okropieństwa, jakie można sobie wyobrazić. Warto jednak zapytać, jak często namiętnym potępieniom i wyrazom oburzenia towarzyszą trzy małe słówka: "z naszą pomocą."

Zbrodnie te były od początku dobrze znane, ale nie stanowiły szczególnego zmartwienia dla Zachodu. Saddam otrzymywał pewne łagodne upomnienia; ostre potępienie przez Kongres było uważane za zbyt ekstremalne przez prominentnych komentatorów. Przez Reaganistów i Busha potwór ten był w dalszym ciągu w czasie swoich najgorszych okrucieństw i długo po nich - mile widziany jako sojusznik i cenny partner handlowy. Bush autoryzował gwarancje pożyczkowe i upoważniał do sprzedaży zaawansowanych technologii z oczywistym zastosowaniem dla broni masowej zagłady, aż do samego dnia inwazji na Kuwejt, czasem unieważniając wysiłki podejmowane przez Kongres, by zapobiec temu co robił. Kilka dni po inwazji Wielka Brytania wciąż autoryzowała eksport wyposażenia wojskowego i materiałów radioaktywnych. Kiedy korespondent ABC, a obecnie komentator dla ZNet, Carles Glass, odkrył urządzenia do produkcji broni biologicznej w Iraku, Pentagon natychmiast zaprzeczył jego rewelacjom i sprawa ucichła. Została wznowiona, gdy Saddam popełnił swoją pierwszą prawdziwą zbrodnię - nieposłuszeństwa wobec rozkazów USA (lub być może ich złej interpretacji), atakując Kuwejt. Zmienił się wtedy nagle z przyjaciela we wcielenie Huna Attyli. Te same urządzenia były teraz wykorzystywane, by zademonstrować jego wrodzoną złą naturę. Kiedy Bush zaanonsował nowe podarunki dla swego przyjaciela w grudniu 1989 (również podarunki dla amerykańskiego agrobiznesu i przemysłu), uważano to za zbyt mało znaczące, żeby w ogóle tę sprawę relacjonować, chociaż można było wtedy o tym przeczytać w Z Magazine, być może nigdzie indziej. W szacunku dla Saddama, Departament Stanu zabronił wszelkich kontaktów z iracką opozycją demokratyczną, utrzymując tę politykę nawet po wojnie w Zatoce, podczas gdy Waszyngton przyzwolił Saddamowi na zmiażdżenie szyickiego powstania, które mogłoby go obalić - w imię "stabilności", jak potakiwała prasa.

Co do tego, że Husajn jest poważnym przestępcą, nie ma wątpliwości. Nie zmienia tego fakt, że przed wojną w Zatoce i nawet po niej USA i Wielka Brytania uważały jego okrucieństwa za nieznaczące w świetle wyższej "racji stanu" - fakt łatwo zapominany.

Patrząc w przyszłość, czy Saddam Husajn jest tak niebezpieczny, jak mówią media?

- Światu byłoby lepiej bez niego, nie ma co do tego wątpliwości. Z pewnością Irakijczykom byłoby lepiej. Jednak nie może być ani trochę tak niebezpieczny, jak wtedy gdy popierały go Stany Zjednoczone i Wielka Brytania, nawet dostarczając mu technologię podwójnego zastosowania, której mógł użyć do rozbudowy broni chemicznej i nuklearnej, co przypuszczalnie robił. 10 lat temu protokoły posiedzeń Senackiej Komisji Bankowej ujawniły, że administracja Busha przekazywała licencje na technologie podwójnego zastosowania i "materiały, które były następnie wykorzystywane przez iracki reżim w pracach nad bronią nuklearną i chemiczną." Późniejsze protokoły ujawniały więcej, istnieją też relacje prasowe i literatura naukowa na ten temat.

Wojna z 1991 roku była wyjątkowo niszcząca, a od tamtego czasu Irak został zdewastowany przez dekadę sankcji, które prawdopodobnie wzmocniły samego Saddama (poprzez osłabienie oporu wyczerpanego społeczeństwa), lecz z pewnością bardzo znacząco obniżyły jego możliwość prowadzenia wojny czy wspierania terroryzmu. Co więcej, od 91 roku jego reżim został ograniczony przez "strefy zakazu lotów", regularne naloty i bombardowania oraz ścisłą inwigilację. Niewykluczone, że wydarzenia 11 września osłabiły go jeszcze bardziej. Jeśli istnieją jakiekolwiek powiązania Saddama i al Kaidy, byłyby one teraz dużo trudniejsze do utrzymania z powodu gwałtownie zintensyfikowanej inwigilacji i kontroli. Zostawiając to na boku, takie powiązania nie są zbyt prawdopodobne. Pomimo olbrzymich wysiłków, by związać Saddama z atakami 11 września, niczego nie znaleziono, co nie jest zaskakujące. Saddam i bin Laden zawsze byli zaciekłymi wrogami i nie ma szczególnego powodu przypuszczać, że nastąpiły jakieś zmiany w tym względzie.

Racjonalny wniosek jest taki, że Saddam jest przypuszczalnie mniejszym niebezpieczeństwem teraz, niż przed 11 września, a z pewnością o wiele mniejszym, niż kiedy cieszył się dużym poparciem USA i Wielkiej Brytanii (oraz wielu innych). To stwarza kilka pytań. Jeśli Saddam jest takim zagrożeniem dla przetrwania cywilizacji dziś, że światowy ochroniarz musi uciekać się do wojny, dlaczego nie było to prawdą rok temu? I o wiele bardziej dramatyczne - dlaczego nie na początku lat 90-tych?

W jaki sposób powinniśmy podchodzić do problemu istnienia i użycia broni masowej zagłady w dzisiejszym świecie?

- Powinno się ją oczywiście wyeliminować. Traktat o nierozprzestrzenianiu zobowiązuje państwa posiadające broń nuklearną do podjęcia kroków w celu jej wyeliminowania. Traktaty dotyczące broni chemicznej i biologicznej mają takie same cele. Najważniejsza rezolucja Rady Bezpieczeństwa w sprawie Iraku (nr. 687 z 1991 roku) wzywa do eliminacji broni masowej zagłady i systemów dostaw ze Środkowego Wschodu oraz do działania w kierunku globalnego zakazu broni chemicznej. Słuszna rada.

Irak nie zbliża się nawet do czołówki jeśli chodzi o broń masowej zagłady. Moglibyśmy przypomnieć ostrzeżenie generała Lee Butlera, szefa Dowództwa Strategicznego we wczesnych latach 90, iż "jest skrajnie niebezpiecznym to, że w tym kotle animozji, który nazywamy Bliskim Wschodem, jeden naród uzbroił się ostentacyjnie stosami broni nuklearnej (...) co inspiruje inne nacje do tego samego." Mówi oczywiście o Izraelu. Izraelskie władze wojskowe twierdzą, iż posiadają siły powietrzne i opancerzone większe i bardziej zaawansowane od sił jakiegokolwiek europejskiego kraju NATO (Yitzhak ben Israel, Ha'aretz, 16 kwietnia 2002). Oświadczają również, że 12% ich bombowców i myśliwców stale stacjonuje w zachodniej Turcji, obok porównywalnych tureckich sił morskich, podwodnych i opancerzonych, na wypadek gdyby były po raz kolejny potrzebne do okiełznania ludności kurdyjskiej w Turcji. Wg izraelskich analityków, wspólne amerykańsko-izraelsko-tureckie ćwiczenia powietrzne są pomyślane jako groźba i ostrzeżenie dla Iranu. I oczywiście dla Iraku (Robert Olson, Middle East Policy, czerwiec 2002). Izrael bez wątpienia wykorzystuje olbrzymie amerykańskie bazy powietrzne we wschoniej Turcji, gdzie amerykańskie bombowce są prawdopodobnie uzbrojone w broń atomową. W tej chwili Izrael jest praktycznie przybrzeżną bazą militarną USA.
Reszta regionu jest tak samo uzbrojona po zęby. W tej sytuacji, nawet Ghandi, gdyby mógł, rozbudowywałby broń. Przypuszczalnie byłoby to kontynuowane, być może nawet przyspieszone, gdyby USA przejęło kontrolę nad Irakiem. Indie i Pakistan są amerykańskimi sojusznikami, ale idą w kierunku rozwoju broni masowej zagłady i nieraz były bliskie użycia broni atomowej. Podobnie jest z innymi sojusznikami i państwami uzależnionymi od USA.

Będzie to trwało dopóki nie będzie generalnej redukcji zbrojeń w regionie. Czy Saddam by się na to zgodził? Tego tak naprawdę nie wiemy. Na początku stycznia 1991 roku, Irak najwyraźniej zaoferował wycofanie się z Kuwejtu w kontekście regionalnych negocjacji w sprawie redukcji zbrojeń, którą to ofertę przedstawiciele Departamentu Stanu opisali jako poważną i możliwą do wynegocjowania. Jednak nic więcej o tym nie wiemy, ponieważ USA odrzuciły ją bez odpowiedzi, a prasa nie napisała o tym praktycznie nic. Przemilczanie faktów było ważną przysługą przyczyniającą się do rozpoczęcia przemocy państwowej. Czy negocjacje zaprowadziłyby gdzieś? Tylko fanatyczni ideolodzy mogą być pewni. Czy można wrócić do takich pomysłów? Ta sama odpowiedź. Jedyny sposób, aby się dowiedzieć, to spróbować.

Czy historia dotychczasowych inspekcji rozbrojeniowych nie pokazała, że inspektorów można wodzić za nos? Czy istnieje realistyczna metoda inspekcji i czy mogłaby ona zostać wdrożona uniwersalnie?

- Oczywiście, że mogą być wodzeni za nos. Jednakże, inspekcje były daleko skuteczniejsze w niszczeniu irackich zdolności militarnych niż bombardowania i wydają się być dużym sukcesem. Idąc krok dalej, kiedy ostatni raz miały miejsce międzynarodowe inspekcje izraelskiej broni nuklearnej i (prawdopodobnie) chemicznej? Lub amerykańskiej? Rygory inspekcyjne powinno się ustalić uniwersalnie, ale USA musiałoby na to przystać.

Inspekcje rozbrojeniowe wydają się być wysoce skuteczne, nawet jeśli niedoskonałe. Świadectwo Scotta Rittera na ten temat jest nie do odparcia i nie spotkałem się z żadnym poważnym jego podważeniem. (1) Ci, którzy chcą zmniejszyć zagrożenie bronią masowej zagłady, będą w takim razie próbować stworzyć warunki dla skutecznych inspekcji. Przez lata Stany Zjednoczone szukały każdego sposobu, by zablokować takie możliwości. Inspekcje były wykorzystane jako przykrywka dla szpiegowania Iraku, z jawną intencją obalenia reżimu i prawdopodobnie zamachu na przywódcę. Jest oczywiste, że praktyki te miały za zadanie podminować reżim kontrolny i obniżyć szansę akceptacji inspekcji przez Irak. Czy Izrael zgodziłby się na inspekcję swoich urządzeń militarnych przez szpiegów Hamasu? W 98 roku Clinton wycofał inspektorów przygotowując bombardowania, działanie to zostało później zrekonstruowane przez propagandę, jako wydalenie inspektorów przez Irak. A bombardowanie było następnym ciosem w możliwość wznowienia inspekcji. Od tamtego czasu, Waszyngton powtarzał, że nawet jeśli Irak zaakceptuje najdalej idące inspekcje dokonywane przez amerykańskich szpiegów, nie będzie to stanowić żadnej różnicy. W ostatniej wersji Cheney'a, "powrót inspektorów nie dawałby jakiejkolwiek pewności zastosowania się Saddama do rezolucji ONZ." To stwierdzenie równa się błaganiu Iraku, by nie przyjął inspektorów. Hipokryzja była wyjątkowo zadziwiająca, jak wskazywali komentatorzy po tym, jak administracja Busha podminowała konwencje o broni biologicznej i chemicznej odmawiając w ostatniej chwili podpisania protokołów wykonawczych.

Podsumowując, problemem broni masowej zagłady powinniśmy się zająć w taki sposób, by uczynić świat bezpieczniejszym. Najlepsze byłoby podejście globalne: traktaty z sensownymi zabezpieczeniami oraz uniwersalne inspekcje weryfikujące stosowanie się do nich. Następną rzeczą byłoby coś podobnego na poziomie regionalnym. Oba podejścia wymagałyby przystania na nie Stanów Zjednoczonych. Kolejne najlepsze podejście to przywrócić inspektorów do samego Iraku. Najgorszym sposobem byłyby próby zapobieżenia powrotu inspektorów. A to jest właśnie wciąż polityka USA, w celu przygotowania gruntu pod inwazję na Irak. (2) Atak ten zada kolejny cios strukturze międzynarodowego prawa i traktatów, pracochłonnie konstruowanych przez lata. Oprócz innych konsekwencji, jest prawdopodobne, że inwazja zachęci inne kraje do rozbudowy broni masowej zagłady, łącznie z nowym rządem irackim, a także obniży bariery przeciwko użyciu przemocy przez inne państwa dla osiągnięcia swoich celów, włączając w to Rosję, Indie i Chiny.

Jakie są pana zdaniem prawdziwe motywy możliwej wojny?

- Istnieją stare dobrze znane powody. Irak posiada drugie największe w świecie rezerwy ropy naftowej. Zawsze było prawdopodobne, że prędzej czy później USA będzie próbować przywrócić te ogromne bogactwo pod kontrolę Zachodu, co obecnie znaczy pod kontrolę USA. 11 września dał nowe możliwości podążania do tego celu pod nowym pretekstem "wojny z terroryzmem" - marny pretekst, ale prawdopodobnie wystarczający dla celów propagandowych. Planowana wojna równie dobrze będzie służyć pilnym celom wewnętrznym. Nie jest tajemnicą, że administracja Busha przeprowadza działania przeciwko ludności i przyszłym pokoleniom w interesie wąskich kręgów bogactwa i władzy, którym służy z lojalnością wykraczającą nawet ponad zwykłą normę. W tych okolicznościach, celowym jest odwrócenie uwagi od służby zdrowia, ubezpieczeń społecznych, deficytu, zniszczenia środowiska, rozbudowy nowych systemów broni, mogących dosłownie zagrozić przetrwaniu oraz długiej listy innych niewygodnych tematów. Tradycyjnym i rozsądnym do tego narzędziem jest zastraszenie ludności. "Cały cel praktycznej polityki," powiedział raz wielki amerykański satyryk H. L. Mencken, to "utrzymywać społeczeństwo w stanie alarmu (i przez to domagające się, by je poprowadzić ku bezpieczeństwu), poprzez straszenie go niekończącą się serią złych duchów, z czego wszystkie są urojone." Naprawdę przywoływane zmory rzadko są urojone, jednak zazwyczaj są rozdmuchane poza granice wszelkiego zdrowego rozsądku. Nie trzeba wielkich zdolności, by wywołać wizerunek Saddama Husseina jako największej siły zła, bliskiej zniszczenia świata. I ludzie cisnący się w strachu, podczas gdy nasze wspaniałe siły w cudowny sposób pokonują tego budzącego respekt wroga, być może nie będą zwracać uwagi na to co się im robi, może nawet dołączą do chóru dystyngowanych intelektualistów śpiewających peany na cześć Naszych Przywódców.

tłum. (jama)

Przyp. tłum.:
1) Scott Ritter, były główny inspektor rozbrojeniowy ONZ, złożył zeznanie w 1998 r. przed komisją senacką, wg którego w skutek dotychczasowych inspekcji Irak został pozbawiony do 1998 r. 90-95% zakazanej broni.
What, If Anything, Does Iraq Have to Hide? - Scott Ritter, Newsday 30.VII 2002.

2) Na temat manipulowania procesem obecnych inspekcji rozbrojeniowych przez administrację Busha, patrz:
"We are being set up for a war against Saddam" - Robert Fisk, The Independent 4.XII 2002.
"Iraq's Weapons Declaration. The US Schemes To Provoke War" - Milan Rai, ZNet 23.XII 2002.

Jest to fragment korespondencyjnego wywiadu przeprowadzonego 29.VIII 2002 przez Micheala Alberta dla serwisu internetowego ZNet (www.zmag.org). NOAM CHOMSKY jest znanym amerykańskim komentatorem politycznym, profesorem lingwistyki Massachusetts Institute of Technology, twórcą generatywnej gramatyki transformacyjnej, autorem ponad 30 książek m.in. dot. polityki zagranicznej USA czy roli propagandy w korporacyjnych mediach. W Polsce ukazały się "Rok 501. Podbój trwa" (PWN 1999 r.) oraz "Zysk ponad ludzi" (Wydawnictwo Dolnośląskie, 2000 r.) Tłumaczenie pochodzi ze strony www.zielona.uni.wroc.pl/recykling

PIOTR KWIATKIEWICZ - CUI BONO?

Mocarstwa, rywalizując o wpływy i podział bogactw na Bliskim Wschodzie, a w szczególności nad Zatoką Perską, stworzyły sobie nowego groźnego przeciwnika. Za ich sprawą pojawił się fundamentalizm islamski. Samo pojęcie fundamentalizmu jest niezwykle mgliste, traktować je należy bardziej jako wytwór wyobraźni. Na Zachodzie kojarzy się je zwykle z islamem. Pełni przy tym rolę straszaka: emanuje obrazem uzbrojonego po zęby terrorysty, reprezentującego niecywilizowaną religię, gotowego podrzynać gardła Amerykanom i Europejczykom. Jest to oczywisty fałsz. Fundamentalizm odnosi się do wszystkich religii, tak dziś, jak i w przeszłości. Radiowe audycje polskiej rozgłośni "Radio Maryja" nie odbiegają treścią swych antysemickich przekazów od stacji palestyńskich. Machinę nienawiści napędza gra polityczna. Na Bliskim Wschodzie fundamentalizm zarzuca się przeciwnikom politycznym Stanów Zjednoczonych. Bo niby dlaczego oskarża się o niego Iran, a nie Arabię Saudyjską? To ostatnie państwo znacznie mocniej tkwi w korzeniach tradycyjnego islamu. Status kobiet jest tu nieporównywalnie niższy niż w jakimkolwiek innym państwie na świecie. W retoryce Białego Domu to jednak Teheran, a nie Rijad, uchodzi za synonim fundamentalizmu. Powód jest prosty - Amerykanie nie kontrolują wydobycia ropy w Iranie, a Arabia Saudyjska znajduje się w ich strefie wpływów. W czasach "zimnej wojny" Stany Zjednoczone gotowe były wspierać ortodoksów islamskich w Afganistanie i nie przeszkadzał im radykalizm religijny tamtejszych plemion. Amerykańskiej opinii publicznej przedstawia się fundamentalistów jako terrorystów. Brak w tym jednak konsekwencji. Waszyngton finansował islamskie bojówki w Algierii zastraszające ludność tego kraju. Od 1991 roku ich ofiarą padło kilkadziesiąt tysięcy cywilów, a mimo to tylko w Ameryce istnieje przedstawicielstwo Muzułmańskiego Frontu Ocalenia. Członkowie tego ugrupowania nie są określani przez Amerykanów jako terroryści. Takie miano przypisano natomiast fundamentalistom egipskim, którzy w porównaniu do Muzułmańskiego Frontu Ocalenia mogą uchodzić za liberałów. Jakiego więc kryterium używa Biały Dom, nadając komuś status terrorysty? Dlaczego są nimi fundamentaliści egipscy, a nie algierscy? Różnica jest tylko jedna - w Algierii jest ropa naftowa, a w Egipcie jej nie ma. Ponadto rządy w Kairze są całkowicie uległe Waszyngtonowi, a więc wszelka opozycja przeciw nim stanowi zagrożenie dla amerykańskich interesów. Biały Dom nie ma takich wpływów w Algierii, stąd nie chce zamykać sobie drogi do tamtejszych złóż naftowych, potępiając jedną z głównych sił politycznych tego kraju. Podobnie ma się sprawa oskarżeń o wspieranie terroryzmu, wysuwanych przez Stany Zjednoczone wobec niektórych państw. W 1990 roku na liście takich krajów znajdowała się między innymi Syria. W żaden sposób nie przeszkodziło to Jamesowi Bakerowi złożyć wizyty w Damaszku, aby skłonić rząd tego kraju do uczestnictwa w "Pustynnej Burzy". Przez krótki czas Syria przestała być postrzegana jako mecenas terroryzmu, choć swój proceder kontynuowała. Trzeźwą ocenę postawy amerykańskiej przedstawił sekretarz generalny Hezbollahu Hassan Nasrallah: "Jeśli ma nas nie dziwić, że Stany Zjednoczone płacą trzy miliardy dolarów syjonistom, to dlaczego ma dziwić nas to, że Iran pomaga finansowo Hezbollahowi czy innym grupom oporu, które chcą wyzwolić swój kraj".

Poruszając problem terroryzmu w kontekście islamu, trudno nie wspomnieć o zamachach, które wstrząsnęły światową opinią publiczną. Mimowolnie przed oczami przesuwają się nam sceny z ataków przeprowadzonych 11 września 2001 roku. (...) Dla wielu przeciwników polityki zagranicznej Stanów Zjednoczonych, szczególnie na Bliskim i Środkowym Wschodzie, wydarzenia z 11 września 2001 roku stanowiły prawdziwy cios. Nie mieli wątpliwości, iż Stany Zjednoczone właśnie wśród nich będą szukały sprawców zamachu. Wyrazy solidarności z cierpieniem narodu amerykańskiego przesłał Castro, Kadafi, Arafat, Husajn. Ten ostatni potępił inicjatorów zamachu, bardzo wyraźnie odcinając się od nich. Nie powstrzymał się jednak od udzielenia Amerykanom rady. Delikatnie napomknął o nadziei, jaką niesie tragedia z 11 września na zmianę bliskowschodniej polityki Białego Domu. Według irackiego prezydenta przysparzała ona Stanom Zjednoczonym wielu wrogów. Rządzący w Afganistanie Talibowie odżegnali się od jakichkolwiek związków z aktem terroru. W wydanym oświadczeniu znacznie dobitniej, niż to zrobił Saddam, podkreślili odpowiedzialność władz amerykańskich za zaistniałą sytuację. Okrutnie brzmiące "sami są winni za los jaki ich spotkał" obiło się głośnym echem. Jasir Arafat wyraził żal i smutek, w jakim pogrążyli się Palestyńczycy w poczuciu solidarności z rodzinami ofiar. Stało to w jaskrawym kontraście z tym, co działo się na ulicach miast Autonomii Palestyńskiej. Telewizja pokazywała ogarnięty szałem radości tłum Palestyńczyków wznoszący antyamerykańskie hasła. Poproszony o komentarz dla polskiego radia i telewizji znany publicysta - Eli Barbur natychmiast zakwestionował szczerość wypowiedzi przywódcy Autonomii Palestyńskiej i trudno było nie przyznać mu racji. Podobnie jak premier Sharon, dał do zrozumienia, iż nikt inny nie może lepiej zrozumieć nieszczęścia, jakie spadło na Amerykanów, niż Żydzi w Izraelu, których podobne cierpienia spotykają na co dzień. Niemal identycznej treści przesłanie przekazał Putin w przemówieniu transmitowanym przez rosyjską telewizję. Bezpardonowo nawiązał do problemu czeczeńskiego terroryzmu. Prezydent Bush obiecał Amerykanom przykładnie ukarać winnych zbrodni. Tu pojawił się problem: kto jest sprawcą? Okazała się nim organizacja Al-Kaida kierowana przez Osamę bin Ladena. Służby specjalne posiadały informacje, które mogły udaremnić zamach. Ogłoszona Człowiekiem Roku 2002 przez amerykański tygodnik "Time" Coleen Rowley, agentka biura FBI w Minneapolis, apelowała do swych przełożonych o zainteresowanie się działalnością Zacariasa Moussaouiego kilka miesięcy przed 11 września. Podejrzewała go o udział w przygotowaniach do większego spisku terrorystycznego. Przełożeni zlekceważyli jej raporty. Moussaoui był na pokładzie jednego z porwanych samolotów. Przypadek pani Rowley nie jest odosobniony. Historycy, podobnie jak prokuratorzy, analizując zdarzenie, zobowiązani są zadać pytanie o motyw, cui bono? (czyli komu to miało przynieść pożytek?) Zastanówmy się, kto odniósł korzyść. Na pewno nie talibski reżim w Afganistanie, gdyż interwencja zbrojna Stanów Zjednoczonych odsunęła talibów od władzy. Al-Kaida została zdziesiątkowana i pozbawiona pomocy finansowej. Ucierpiał wizerunek wyznawców islamu. Natomiast FBI i CIA wzmocniły swoją pozycję, która podupadła po zakończeniu "zimnej wojny". Kongres wyraźnie zwiększył ich budżety. Mossad, który zwykle potrafi określić, co jadł na kolację ostatniego wieczoru dowolny ekstremista islamski, tym razem wykazał się zaskakującą wręcz nieznajomością tematu lub po prostu nie był zainteresowany przekazaniem informacji. Inne interpretacje: izraelski wywiad nie dostarczył wiadomości, bo Amerykanie je posiadali, albo dostarczył je wcześniej i amerykańskie służby specjalne wykorzystały je dla swoich celów. W każdym bądź razie Izrael mógł dzięki wydarzeniom z 11 września w ramach "działań antyterrorystycznych" bez przeszkód tłumić rozpoczętą na początku tego miesiąca II Intifadę. Nie wiele różniło się podejście do ataku na World Trade Center rosyjskich agencji wywiadowczych. Jeszcze w czasach Związku Radzieckiego GRU szkoliło wszelkiej maści bojowników arabskich. Mając doskonałe kontakty z Libią, Syrią Irakiem, Iranem i Jemenem Pn., czyli głównymi mecenasami islamskiego terroryzmu, Moskwa nie tylko inwigilowała środowiska ekstremistów, ale i wywierała wpływ na ich działania. Zamach w Stanach Zjednoczonych dał prezydentowi Putinowi podobne korzyści, jakie odniósł Izrael. Teraz, nie oglądając się na głosy sprzeciwu opinii publicznej na Zachodzie, topi czeczeńską rebelię we krwi. Już wcześniej kierowano pod adresem mieszkańców "zbuntowanej prowincji" oskarżenia o terroryzm. Rozgłosu nabrało jeszcze w 1999 roku wysadzenie w powietrze budynków w Moskwie i Wołgodońsku. Pojawiły się wtedy pierwsze przypuszczenia, iż wspomniane akty terroru, w których śmierć poniosło ponad trzysta osób, sprowokowane zostały przez FSB. Zdaniem jednej z najbardziej znanych i niegdyś wpływowych osobistości rosyjskiej sceny politycznej, Borysa Bieriezowskiego: "...wysadzenie w powietrze domów w Moskwie i Wołgodońsku jest dziełem rąk rosyjskich służb specjalnych. Jestem tego pewien, ponieważ to, co zaszło w Riazaniu, jest dokładnym schematem wydarzeń w Moskwie i Wołgodońsku. Schematem, którego nie udało się zrealizować". Wypowiedź odnosi się do sytuacji, gdy w rosyjskim mieście Riazań odnaleziono ładunki wybuchowe. Władze ogłosiły udaremnienie kolejnego aktu terroru. Do podłożenia materiałów przyznało się FSB, tłumacząc incydent szkoleniem. W dniu 12 października 2002 roku świat przeraził kolejny zamach. Wybuch na wyspie Bali zdewastował dwa znajdujące się naprzeciwko siebie kluby nocne "Padi Bar" i "Sari Club". Druga bomba wybuchła w pobliżu konsulatu amerykańskiego. W zamachach zginęło ponad czterysta osób, a niemniej niż trzystu zostało rannych. Ofiary pochodziły z dziewiętnastu krajów. Ta ostatnia informacja każe wątpić, aby sprawcą zbrodni była Al-Kaida, jak sugeruje to CIA. Organizacja bin Ladena, od momentu interwencji amerykańskiej w Afganistanie, stara się nie przypominać o swoim istnieniu. Krótko przed zamachem na Bali prezydent Bush zapowiedział działania zbrojne przeciw państwom wspierającym terror. Adresatem tej groźby był Saddam. Biały Dom miał poważne trudności ze skonsolidowaniem nowej antyirackiej koalicji. Zawiedli go nawet sojusznicy znad Tamizy. Tony Blair musiał liczyć się z niechęcią społeczeństwa swego kraju do awanturniczego przedsięwzięcia w Zatoce Perskiej. Wiadomość o śmierci obywateli brytyjskich na Bali zniosła tę przeszkodę. Przed 12 października tylko trzydzieści sześć procent poddanych Jej Królewskiej Mości dopuszczało możliwość czynnego zaangażowania się Wielkiej Brytanii w amerykańską akcję przeciw Irakowi. Pokazany przez stacje telewizyjne obraz z płyty lotniska, na którym wylądował samolot z ciałami ofiar, niósł ze sobą ogromny ładunek emocjonalny. Wnikał w niezwykle wrażliwą sferę brytyjskiej mentalności - w głęboko zakorzenioną w tutejszej świadomości społecznej dumę z potęgi ich państwa. Co gorsza, naruszał ją i wprowadzał element niepewności. Konwój samochodów do transportu zwłok w asyście wojskowych i policyjnych pojazdów sprawiał wrażenie jakby przywieziono poległych żołnierzy, którzy oddali swe życie bohatersko broniąc ojczyzny. Sceneria nieodparcie przywodziła wspomnienia sprzed dwudziestu lat, gdy sprowadzano trumny z zabitymi w wojnie o Falklandy. Podobnie jak wtedy obiektywy kamer zarejestrowały łzy i rozpacz rodzin zamordowanych, a fragmenty pogrzebów z kroczącymi w żałobnym kondukcie przedstawicielami władz państwowych emitowały główne serwisy informacyjne. Nagłówki gazet nawołując do działań odwetowych doskonale odzwierciedlały nastroje panujące na wyspie. Dziesięć dni po krwawym zamachu na Bali liczba Brytyjczyków popierających uczestnictwo swej armii w działaniach przeciw Irakowi uległa niemal podwojeniu. Według sondaży, aż pięćdziesiąt siedem procent społeczeństwa postrzegało udział własnych żołnierzy w bliskowschodniej akcji inicjowanej przez Biały Dom za nieodzowny. (...) Rzucane przez przywódców mocarstw hasła nawołujące do zaprowadzenia zachodniego porządku na Bliskim Wschodzie nasuwają nieodparte skojarzenia z żałosnym dla Europejczyków epizodem średniowiecznych wypraw krzyżowych. W 1095 roku papież Urban II na Synodzie w Clermont zaapelował o obronę Grobu Świętego przed niewiernymi. Skierowanie rzesz do walki z wyznawcami islamu miało pozwolić mu na realizację jeszcze jednego celu - wzmocnienia pozycji Stolicy Apostolskiej w sporze z Cesarstwem i zjednoczenia wokół niej społeczeństwa europejskiego w obliczu wyimaginowanego zagrożenia. Dziś Grobem Świętym stały się roponośne pola Bliskiego Wschodu. Hegemonię Stanów Zjednoczonych na arenie międzynarodowej przypieczętowuje krucjata przeciw fundamentalizmowi islamskiemu. Przypuszczalnie krzyżowcy skierują się po Bagdadzie do Teheranu.

Powyższy tekst pochodzi z bardzo ciekawej książki poznańskiego historyka Piotra Kwiatkiewicza "Amerykańska krucjata - konflikt w Zatoce Perskiej", która ukazała się właśnie w księgarniach. Fragment publikujemy za zgodą autora.

USA - ŚWIATOWY TERRORYSTA

Salwador: od 1980r. do dziś
Szacunkowa liczba ofiar cywilnych: ponad 75.000

Stany Zjednoczone wspierały marionetkowy rząd w El Salvador w represjonowaniu lewicowej opozycji, manipulacjach wyborczych, mordowaniu setek protestujących. Z tych przyczyn w 1980r. wybuchło powstanie. USA gorliwie wsparło rząd Salwadoru znacznymi dostawami broni, pieniędzy i szkoleniami o łącznej wartości 6 mld USD. W terrorze brały udział tajne misje amerykańskiego lotnictwa, jak i sił lądowych. Wojna, w której zginęło 75 tys. cywili, oficjalnie zakończyła się w 1992r. Udaremniono jakiekolwiek przemiany społeczne. Garstka bogaczy nadal posiada większość ziemi, biedni są coraz biedniejsi, opozycjoniści boją się "szwadronów śmierci" wytrenowanych w "Szkole Ameryk" w Forcie Benning (Georgia) .